Skoro czytasz ten kurs, jest bardzo prawdopodobne, że wciąż nie wiesz wystarczająco dużo o wykorzystaniu dźwigni finansowej na rynkach finansowych lub kryptowalutowych.
To akurat dobrze, bo dźwignia finansowa to temat, którego nie należy traktować lekko!
Nie trzeba dodawać, że dźwignia finansowa to broń obosieczna. Jeśli Ci się uda, mnożysz tym samym swoje wyniki. Jeśli się mylisz, jest tak samo: ryzyko strat również się mnoży!
Dźwignia finansowa oferuje jednak ogromną zaletę. Pozwala tradować dużymi kwotami przy ograniczonych środkach własnych i niewielkim wkładzie osobistym.
To narzędzie na poziomie profesjonalnym, które wymaga rygoru, samokontroli i zwinności.
Niestety osoby potrafiące używać jej z klasą to mniejszość. Dlatego pierwszym celem tego artykułu będzie zachęcenie Cię do ostrożności!
Celem nie jest uczynienie z Ciebie potwierdzonego eksperta w handlu kontraktami futures, bo to status, który zdobywa się po wielu latach doświadczenia na rynku.
Chodzi po prostu o wyjaśnienie Ci, na czym polega dźwignia finansowa na platformie tradingowej. Przy okazji, chodzi też o wyposażenie Cię w dobre odruchy, na wypadek gdyby przyszło Ci do głowy skorzystać z dźwigni.
Celem tego tutoriala jest uproszczenie Twojego podejścia do kontraktów futures i dźwigni finansowej. Rodzaje zleceń, Funding, Open Interest i inne zostały celowo pominięte w tym tutorialu dla większej efektywności. Jeśli brakuje Ci tych pojęć, wystarczy, że sprawdzisz odpowiednie darmowe szkolenia na mojej stronie albo mój kanał YouTube.
Zanim zaczniemy, przypominam, że trading to kwestia przetrwania…
Wyjaśniam: dopóki Twój kapitał „przetrwa”, będziesz w stanie generować zyski! Dlatego dopóki nie osiągasz regularnych zysków, nie ma żadnego powodu, by korzystać z dźwigni finansowej. To oczywiste — tylko zwiększasz swoje szanse na stratę.
Pojęcia zarządzania ryzykiem i Edge’a są równie ważne, jedno jak i drugie.
Zarządzanie ryzykiem jest kluczowe dla Twojego „przetrwania”, podczas gdy Twój Edge jest po to, by zrobić różnicę, gdy warunki rynkowe są spełnione!
Śledzenie Twittera, żeby potem wpakować X100 w coina, na temat którego ja albo ktoś inny zrobił zachęcającą analizę, to żaden Edge. Nawet członkowie mojej społeczności dobrze wiedzą, że nie podąża się ślepo za planami tradingowymi, bo inaczej ląduje się z twarzą w piachu…
Krótko mówiąc… Teraz, gdy wiesz już dostatecznie dużo, możemy zacząć Twoje wprowadzenie!
Uwaga: ten artykuł jest inspirowany treścią opublikowaną przez @CryptoCred. Pomyślałem, że może być dla Ciebie bardziej przydatny po polsku, z moimi przykładami, wskazówkami i rekomendacjami!
Dźwignia finansowa i trading
Na początek trzeba koniecznie zrozumieć, jak działa dźwignia finansowa.
W rzeczywistości chodzi o krótkoterminową pożyczkę, z tą różnicą, że zamiast pożyczać od znajomego czy brokera, pożyczasz od giełdy.
Załóżmy, że masz 1000 USDT na złożenie zlecenia.
Twoim zdaniem to za mało, bo to złota okazja, wszystkie wskaźniki są na zielono, chcesz wykorzystać pełen potencjał… Krótko mówiąc, chcesz 2000 $.
Wystarczy więc, że wystawisz jako zabezpieczenie (collateral) część tej kwoty, aby uzyskać swoje 2000 $.
Dźwignia finansowa: 2 praktyczne przykłady
1. Masz 1000 $ i chcesz otworzyć pozycję o wartości 2000 $.
Użyjesz więc dźwigni X2.
2. Masz 200 $, ale chcesz mieć pozycję o wartości 2000 $
Będziesz więc mieć dźwignię X10.

Uwaga, im więcej pożyczasz, tym bardziej niebezpieczna staje się Twoja sytuacja, bo Twój margines swobody względem ceny, przed likwidacją, znacznie się zawęża.
Im wyższa Twoja dźwignia, tym większe ryzyko likwidacji.
Dźwignia finansowa to więc pożyczka zaciągnięta na giełdzie, aby zwiększyć wielkość naszej pozycji.
To powiedziawszy, trzeba dobrze zrozumieć, że to nasze zabezpieczenie (a więc i nasza likwidacja) zależy od dźwigni finansowej, a nie wielkość naszej pozycji!
Aby upewnić się, że to jasne, oto konkretny przykład.
Załóżmy, że Cryptoskud kupuje 1000 kontraktów perpetual BTC/USD z dźwignią X2, a ja kupuję 1000 takich samych kontraktów z dźwignią X5,
Wiedząc, że mamy dokładnie taką samą wielkość pozycji, nasze zyski/straty będą dokładnie takie same, bo to ta sama transakcja!
Dźwignia finansowa wpływa na poziom, na którym zostanę zlikwidowany, nie wpłynie natomiast na PnL, jeśli utrzymamy pozycje do tego samego poziomu ceny. (może poza opłatami)
Gdy chodzi o margin trading, tę kwestię trzeba doprecyzować, jeśli mówimy o Isolated Margin czy Risk Limits, ale zajmiemy się tym trochę później. Na razie chodziło o zrozumienie podstaw!

Definicja likwidacji: o co w tym chodzi?!
Proces likwidacji polega na wymuszonym zamknięciu Twoich pozycji przez giełdę, na której działasz.
Wynika to z faktu, że cena osiąga Twoją „cenę likwidacji”. Ta wartość musi być jasna, zanim otworzysz pozycję.
Technicznie likwidacja następuje, gdy Twój margines spada poniżej poziomu marginesu podtrzymania.
Mówiąc prościej, to moment, w którym przekraczasz pewien poziom strat pożyczonymi pieniędzmi.
Jeśli używasz niższej dźwigni, wystawiasz więcej zabezpieczeń, masz więcej marginesu, a Twoja cena likwidacji będzie „dalsza”
Jeśli używasz wyższej dźwigni, wystawiasz mniej zabezpieczeń, masz mniej marginesu, a Twoja cena likwidacji będzie bardziej ściśnięta.
Dlatego trading z wysoką dźwignią jest odradzany; wymaga bardzo dużej precyzji (której większość uczestników rynku nie ma).
Nawet małe ruchy ceny mogą zamknąć nasze pozycje.
Szkoda, gdy nasz odczyt rynku był trafny, prawda?!
Margines skrośny vs margines odosobniony
Istnieją dwie główne metody ustanawiania zabezpieczenia i otwierania pozycji: margines skrośny (cross margin) i margines odosobniony (isolated margin).
Te mechanizmy wpływają zarówno na Twoją cenę likwidacji, jak i na konsekwencje Twojej likwidacji.
Margines skrośny oznacza, że jako zabezpieczenie do otwarcia pozycji wykorzystywane jest całe saldo Twojego konta.
Zaletą jest to, że zwykle przekłada się to na niższą cenę likwidacji, bo musisz używać mniejszej dźwigni, skoro Twoja baza zabezpieczenia jest większa (to całość Twojego portfela).
Wadą jest to, że jeśli dojdzie do likwidacji pozycji z marginesem skrośnym, tracisz całe saldo swojego konta…
Innymi słowy, straty związane z likwidacją marginesu skrośnego nie ograniczają się do zabezpieczenia wystawionego na tę jedną pozycję. Zmiatają całe Twoje konto. Rozumiesz już, że to wersja dźwigni finansowej podwyższonego ryzyka.

Myślę, że po lekturze pierwszego akapitu wiesz już, czym jest margines odosobniony…
Ale nigdy nic nie wiadomo… Jak sama nazwa wskazuje, margines odosobniony oznacza, że jeśli dojdzie do likwidacji pozycji, straty ograniczają się do zabezpieczenia wystawionego na tę konkretną pozycję.
W grę wchodzi tu zwykły kompromis, to znaczy margines odosobniony zwykle oznacza mniejszą bazę zabezpieczenia, co oznacza wyższą dźwignię (przy tej samej wielkości pozycji), a więc likwidację bliższą cenie.
Żeby było jasne, ta sekcja ma charakter głównie informacyjny. Ma Cię poinformować o ryzyku, jakie ponosisz, jeśli Twoja pozycja osiągnie cenę likwidacji.
Warto powtórzyć oczywistość: nie zostawiaj sobie absolutnie żadnej szansy na likwidację, cokolwiek się wydarzy!
W większości przypadków musisz mieć wprowadzone zabezpieczenia, aby zamknąć pozycję przed ceną likwidacji za pomocą dobrego Stop Lossa (który powinien być ustawiony blisko poziomu unieważnienia Twojego scenariusza).
Różne rodzaje cen: Last Traded, Index, Mark
Giełdy zwykle pozwalają wybrać mechanizm referencyjny ceny dla Twoich zleceń.
Ten mechanizm ma Cię chronić przed nienormalnymi knotami świec. Pozwala też użytkownikom być bardziej precyzyjnym w definiowaniu swoich zleceń.
Różnice cen między giełdami są częste, dlatego warto dysponować takim marginesem swobody.
Ustalanie ceny na giełdzie: 3 metody
Last Traded Price
Chodzi o ostatnią cenę wynegocjowaną na giełdzie.
Index Price
To średnia cena instrumentu finansowego, którym handlujesz, wyliczana z koszyka różnych notowań spot.
Mark Price
Chodzi o cenę kontraktu futures pomniejszoną o bazę.
Zazwyczaj używanie Last Traded Price sprawdza się doskonale. Pozwala to też być bardziej precyzyjnym.
Korzystanie z Index Price lub Mark Price może być przydatne, jeśli wybrana przez Ciebie giełda ma wysoką częstotliwość nienormalnych lub przesadzonych ruchów, których starasz się unikać, ale zdarza się to coraz rzadziej.
Likwidacja jest zazwyczaj dyktowana przez cenę Mark, czyli Mark Price: „Domyślnie niezrealizowane zyski i straty są obliczane na podstawie ostatniej wynegocjowanej ceny. Niezrealizowane zyski i straty są wyświetlane i obliczane na podstawie ceny referencyjnej”
Kontrakty Coin-Margined Futures — definicja
Do tej pory podawałem mniej lub bardziej konkretne przykłady, zakładając, że Twoje zabezpieczenie, Twój collateral, było wyrażone w USD(T).
W takim przypadku łatwo obliczyć swój PnL, wymogi dotyczące marginesu itd., bo wartość Twojego zabezpieczenia pozostaje stała.
Prawdę mówiąc, większość kontraktów futures handluje się właśnie tak, ale w przypadku niektórych produktów finansowych po prostu nie da się tradować z dźwignią i zabezpieczeniem w dolarach.
Niektóre produkty są „coin-margined”, czyli Twoje zabezpieczenie pozycji nie jest wyrażone w USD, tylko w konkretnej kryptowalucie, na przykład handlując BTC/USD z BTC jako zabezpieczeniem pozycji.
Choć na pierwszy rzut oka ten pomysł może wydawać się atrakcyjny, wprowadza dodatkowy wektor ryzyka, ponieważ wartość Twojego zabezpieczenia może się wahać.
Krótko mówiąc, ryzyko rośnie, bo może przyjść z dwóch stron:
- spadku wartości coina wystawionego jako zabezpieczenie.
- kontraktów zakupionych.
Szczególne ryzyko pojawia się, gdy używasz tych instrumentów, aby obstawiać wzrost…
Na przykład załóżmy, że kupujesz 1 000 kontraktów na produkt BTC/USD z BTC jako zabezpieczeniem. Wystawiasz swoje zabezpieczenie pozycji w BTC. Cena BTC/USD spada. W tym scenariuszu nie tylko tracisz pieniądze na pozycji z powodu błędnego kierunku, ale też zbliżasz się do swojej ceny likwidacji, ponieważ wartość Twojego zabezpieczenia w BTC zmalała.
To podwójna kara: tracisz pieniądze na transakcji i jednocześnie zbliżasz się do swojej ceny likwidacji.
Coin Margined Trading może być przydatny do hedgingu, ale podwójna niewiadoma, którą narzuca, może szybko stać się problemem, jeśli jesteś long i się mylisz.
Jeśli nie masz jasnego zrozumienia tych produktów, lepiej trzymać się od nich z daleka, ponieważ obliczenia marginesu i PnL są bardziej złożone niż w przypadku kontraktów terminowych „liniowych” (w przeciwieństwie do krzywych wykładniczych i wypukłych)
Wpłacasz 1 000 € → 80 € dla Ciebie. 10 000 € → 800 €. Limit osiągasz przy wpłacie 62 500 €: 5 000 €.
Do tego jeszcze 300 € z misji
- Voucher X-Perpetuals na 100 € przy Twojej pierwszej wpłacie od 100 €
- 10 € za założenie karty OKX i 3 kwalifikujące się płatności
- Od 10 € do 110 €, zależnie od Twoich wpłat i wolumenu obrotu
- Minimalna wpłata: 10 €
- Wypłacane co 14 dni przez 12 miesięcy
- Twoje środki pozostają wolne: trading lub Earn
Do poniedziałek, 31 sierpnia, 23:59 · Link afiliacyjny · trading wiąże się z ryzykiem straty
Dźwignia finansowa: kiedy korzystać z kontraktów futures?!
Trading z wykorzystaniem dźwigni finansowej ma ostatecznie dość niesprawiedliwą złą reputację.
Rzeczywiście, ta zła reputacja nie bierze się stąd, że te produkty finansowe są słabej jakości. Wręcz przeciwnie, skutecznie odpowiadają na potrzebę finansowania w kilka sekund. Żaden bank nie mógłby powiedzieć o sobie tego samego…
W większości przypadków, zwłaszcza gdy chodzi o kontrakty terminowe i kontrakty perpetual, są bardzo płynne i tańsze niż kontrakty spot! Doskonale nadają się do hedgingu, a kontrakty futures pozwalają też uzyskać ekspozycję na różne walory bez konieczności ich posiadania! Jak widzisz, Futures mają wiele zalet.
Powód ich złej reputacji to po prostu ci, którzy nie opanowali tego narzędzia i szaleją z nim, zanim osiągną stabilny win rate — dają się zlikwidować na cross margin i zostają pełnoetatowymi trollami…
To oczywiście nie jest to, czego Ci życzę, stąd napisanie tego wprowadzenia do kontraktów futures.
To, że narzędzie jest źle wykorzystywane, nie znaczy, że samo narzędzie nie może być użyte produktywnie.
Oto więc kilka sensownych przykładów tradingu z dźwignią finansową.
1. Margin Trading: ograniczanie ryzyka kontrahenta
Gdy trzymasz środki na giełdzie, ufasz jej, że odpowiedzialnie zajmie się Twoimi aktywami.
Jak dobrze wiemy w branży krypto, może to być (poważny) błąd.
Prawdopodobnie mądrze jest nie trzymać wszystkich swoich aktywów na jednym CEX-ie.
Trading z dźwignią finansową jest w tym pomocny, bo pozwala Ci faktycznie mieć dostęp do swojego portfela tradingowego bez trzymania całego kapitału w jednym miejscu.
Na przykład załóżmy, że dysponujesz kwotą 10 000 USDT na swój trading.
Zamiast trzymać całe te 10 000 $ na jednej giełdzie, możesz wpłacić ułamek tej kwoty, a mimo to tradować kwotą 10000 $ dzięki dźwigni finansowej — na przykład wpłacając 5000 $ i handlując z dźwignią 2x.
To zmniejsza prawdopodobieństwo całkowitej ruiny, nawet jeśli Twoja giełda zbankrutuje i zablokuje Twoje środki.
2. Hedging: wykorzystanie kontraktów futures do ochrony kapitału przed ryzykiem korekty
Hedging to ogólny termin oznaczający ograniczanie ryzyka, zazwyczaj poprzez otwarcie pozycji przeciwnej do Twojej istniejącej pozycji.
W tym konkretnym kontekście kontrakty terminowe to dobry sposób na hedging, bo możesz zarządzać kierunkową ekspozycją swoich aktywów spot bez konieczności ich ruszania.
Na przykład załóżmy, że masz 1 BTC w swoim walletcie. Myślisz, że cena spadnie, ale nie chcesz sprzedawać tego fizycznego BTC. Zamiast tego możesz użyć kontraktów terminowych, aby sprzedać 1 BTC na krótko i zabezpieczyć się przed spadkami ceny.
Ta zasada może też zostać rozszerzona na staking, yield farming albo po prostu na ograniczenie Twojej ogólnej ekspozycji kierunkowej bez konieczności zamykania najlepszych pozycji itd.
3. Margin Trading i Pair Trading
Handel parami polega na otwarciu długiej pozycji na parze, co do której jesteś optymistyczny, i krótkiej pozycji (o równoważnej kwocie) na innej parze, która wydaje Ci się słabsza.
W rezultacie neutralizujesz kierunkową ekspozycję na szerszy rynek, a Twój PnL zależy wyłącznie od wyników tych par względem siebie.
Na przykład załóżmy, że uważasz, że Polygon jest silny, a Ethereum słaby. Kupujesz 1000 kontraktów MATIC/USD i jednocześnie sprzedajesz 1000 kontraktów ETH/USD.
W ten sposób jesteś faktycznie long na MATIC/ETH.
Jeśli Twoja opinia o względnej sile ruchów jest trafna, a rynek ogólnie rośnie, zarabiasz.
Jeśli Twoja wizja siły względnej jest trafna, a rynek ogólnie spada, również zarabiasz.
Rzeczywiście, tworząc i handlując tą syntetyczną parą, jedyne, co Cię interesuje, to siła względna między parami, a nie sam kierunek rynku.
Handel parami może być też przydatny w kontekście koszyka giełdowego. Na przykład, jeśli modne są layer-1 albo Meme Coiny, możesz kupować mocne monety i sprzedawać słabe. To powiedziawszy, nie musisz kupować mnóstwa coinów, których trzymanie przez dłuższy czas nie miałoby sensu.
Możliwości są nieskończone. Zresztą tworzenie spersonalizowanych par syntetycznych, które ograniczają Twoją ekspozycję na ogólny kierunek rynku, jest niezwykle cenne i niedocenione.

4. Handel na marży i arbitraż
Gdy rynek jest byczy, kontrakty terminowe zwykle handlowane są z premią.
W takich warunkach istnieje przesadzony popyt na bycie long i posiadanie kryptowalut. A popyt odzwierciedla się w koszcie utrzymywania byczej pozycji (wyższe stawki funding na kontraktach perpetual, większe premie na kontraktach terminowych itd.)
Kontrakty terminowe pozwalają uczestnikom rynku „przechwycić” tę premię.
Na przykład, jeśli kwartalne kontrakty terminowe BTC/USD są notowane z premią 10% względem BTC/USD spot, można kupić spot, sprzedać kontrakt terminowy i przechwycić tę premię w wysokości 10% (pomniejszoną o koszty transakcyjne).
Ten sam mechanizm można wykorzystać dla kontraktów perpetual, gdy funding jest wysoki, czyli kupić spot, sprzedać kontrakty terminowe i pobierać stawkę funding.
Ta transakcja polega w gruncie rzeczy na arbitrażu różnicy między ceną spot kryptowaluty a ceną jej kontraktów futures.
Ogólnie rzecz biorąc, to dobry sposób na zarabianie na byczym rynku przy bardziej ograniczonej ekspozycji kierunkowej.
Jak dobrze dobrać swoją dźwignię finansową
Jak tradować z dźwignią finansową na OKX
Mój punkt widzenia na instrumenty pochodne z dźwignią finansową
Dla mnie dźwignia finansowa to narzędzie pracy, które nie jest dostępne dla początkujących.
Zresztą ma swój koszt! Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat, zachęcam Cię do sięgnięcia po mój darmowy kurs tradingu o fundingu i Open Interest!
Zanim zapuścisz się w pożyczanie, potrzebna jest dobra praktyka i rygorystyczne metody, aby nie używać jej w sposób prowadzący do przypadkowego dochodu.
Pokusa szybkiego zysku i poszukiwanie mocnych wrażeń to niestety główny powód, dla którego wielu zwraca się ku dźwigni finansowej.
Nie wpadaj w tę pułapkę, nie omijaj etapów!
Dlatego jeśli dopiero zaczynasz, polecam kontynuować swoją naukę i odłożyć ten tutorial na później. Poznanie tego paradygmatu było ważne, bo teraz zdążysz go sobie długo przemyśleć, zanim zabierzesz się za niego w dobrej dyspozycji.
To powiedziawszy, jeśli Twoje wyniki są regularnie dodatnie, dźwignia finansowa staje się niezbędnym narzędziem, zwłaszcza na rynku, na którym trzeba czekać na zmienność…
To prawda, że wymaga wielu lat doświadczenia, ale gdy jest właściwie wykorzystywana, pole możliwości gwałtownie się poszerza!
Często to powtarzam: udowodnij się na małym koncie, duże konto przyjdzie samo…
Ostatnia aktualna kwestia: w Europie regulowane platformy ograniczają teraz dźwignię do x10 (w ramach MiFID II). Co to konkretnie zmienia dla Twoich pozycji, opisuję szczegółowo w mojej opinii o OKX.
A tak w ogóle… Jeśli potrzebujesz stałego kształcenia i poważnego wsparcia, ja sam wraz z moim zespołem przyjmiemy Cię już teraz w naszym Discord Pro!
Każdy poradnik tutaj jest bezpłatny. Poznaj pełny kurs i dołącz do społeczności traderów, którzy codziennie wymieniają się pomysłami.